Bir Kalıp Sabunla Başlayan Hikâye
Her şey “Ben bunu yaparım ya” cümlesiyle başladı. Hayatımda verdiğim en masum ama en köpüklü kararlardan biri olabilir. Sabun yapmak…
Aslında başta asla masum görünmedi çünkü işin içinde kostik vardı , kostik giren bir şey doğal olabilir miydi ? Külle mi yapmak en doğrusuydu , peki o kadar külü sürekli nereden temin edebilirim ?
Yok yok kostik varsa doğal değildir, zararlıdır arasında gidip gelen cümleler ve düşünceler karmaşasında yaptığım araştırmalar ve aldığımlar eğitimler sonucunda , aslında kimyada A maddesi ile B maddesinin bir araya gelip yeni bir C maddesini oluşturabileceğini öğrendim , yani sabunlaşma sırasında kostik bambaşka bir şeye dönüşüyordu tabii ki doğru ölçümlerle ve oranlarla...
İşin araştırma kısmı kolaydı , geldik uygulamaya , heyecan dorukta ...
İlk denememde sabun değil, sabuna benzeyen ama ne olduğu belirsiz bir varlık ortaya çıktı. Kokusu güzel, görüntüsü… tartışılır. Ona uzun uzun baktım ve şunu düşündüm:
“Bu sabun beni yansıtmıyor… ama bir yerden başlamam lazımdı.”
Sabunu karıştırırken insan ister istemez düşüncelere dalıyor. Hayatı, planları, “Ben neden bunu yapıyorum?” sorusunu… Sonra fark ediyorsun ki aslında mesele sabun değil.Mesele ellerinle bir şey üretmek.Mesele yavaşlamak.Mesele market rafındaki bir ürüne bakıp “Bunu ben de yapabilirim” diyebilmek.
Ve evet, arada blender ısınınca sabunu elle karıştırıp kol kası geliştirmek de var. Bonus :)
Şimdi banyoya her girdiğimde raftaki sabunlara bakıyorum ve hepsi benim emeğim.
Her şey mükemmel olmak zorunda değil.Bazen erir, bazen taşar, bazen de beklediğinden daha güzel olur.
Eğer sen de “Acaba başlasam mı?” diye düşünüyorsan, cevabım net: Başla...
En kötü ihtimalle evin çok güzel kokar.
Ve kim bilir… Belki senin hikâyen bir kalıp sabunla başlar.
O zaman eğitime hazırsın diye düşünüyorum ve aşağıda detayları paylaşıyorum :)
Katı Sabun yapımı bence daha basit ama kullanım açısından çoğunluk sıvı sabunu tercih ettiği için zor olandan başladık ama gözünüz korkmasın bundan sonrakiler size bebek oyuncağı gibi gelecek .
SIVI KASTİL SABUNU EĞİTİM REHBERİ
Bu doküman, soğuk proses yöntemiyle sıvı kastil sabunu üretimini aşamalarını öğretmeyi amaçlar .
Tarif, 500 gram toplam yağ üzerinden hesaplanmıştır , söz konusu oranlarda değişiklik yapılamaz . Her yağın sabunlaşması kat sayısı farklı olduğu için oranlarda değişim yapılırsa fazla kostik açığa çıkabilir bu da ciltte tahrişlere ve kızarıklara neden olabilir .
Malzemeler :
FAZ A
Potasyum Hidroksit (KOH) : 105 Gr
Distile Su : 125 Gr
Küp Şeker : 1 Adet
Bitkisel Gliserin : 25 Gr
FAZ B
Hindistan Cevizi Yağı 150 Gr
Hint Yağı : 50 Gr
Zeytinyağı : 300 Gr
Sabun dinlendikten sonra
Distile su ve sıvılaştırdığınız sabunun % 5’i kadar bitkisel gliserin .
Kullanılan Hammaddeler ve Amaçları
1 Potasyum Hidroksit (KOH): Sıvı sabun elde etmek için kullanılan alkali.
2 Distile Su: Alkaliyi çözmek ve sabunu seyreltmek için kullanılır.
3 Küp şeker: Sabunun berraklığını ve akışkanlığını artırır.
4 Bitkisel Gliserin: Nemlendirici etki sağlar.
5 Hindistan Cevizi Yağı: Köpük ve temizleme gücü verir.
6 Hint Yağı: Köpüğü stabilize eder, temizleyici gücü arttırır.
7 Zeytinyağı: Sabunun ana tamamlayıcısıdır, yumuşaklık sağlar.
Faz A – Alkali Çözeltisi Hazırlanır.
125 gr distile suya yavaş yavaş 105 gr KOH eklenir. Her zaman suya kostik eklenir ve bu işlem yavaş gerçekleştirilmelidir çünkü hammaddelerin bir anda tepkimeye girmesi tehlike doğurabilir .
Karışım cam veya paslanmaz çelik kapta hazırlanmalı, mutlaka eldiven ve gözlük kullanılmalıdır, mümkünse karışımın hazırlandığı sırada oda havalandırılmalı , karışım solunmamalıdır . Suyun içindeki KOH tamamen eridiğinde 1 adet küp
şeker ve 25 gr bitkisel gliserin eklenir ve karıştırılır .
Faz B – Yağ Fazı
150 gr Hindistan cevizi yağı, 50 gr Hint yağı ve 300 gr zeytinyağı bir kapta karıştırılır.
Yağlar oda sıcaklığında olmalıdır. Kış ayında olduğumuz için Hindistan cevizi yağı katı halde olabilir , önceden eritip biraz soğuduktan sonra diğer yağlarla karıştırılmalıdır .
Sabunlaştırma
Faz A 60- 50 dereceye düştüğünde , Faz B üzerine yavaşça dökülür. Blender yaklaşık 10 dakika karıştırılmalıdır , söz konusu sürede blender ısınıp çalışmazsa geri kalan karıştırmaya çırpıcı veya spatula ile devam edilebilir. Sıvı haldeki karışım zamanla sabunlaşmaya başlar ve yavaş yavaş jelimsi bir görüntü oluşturur . oluşan karışımın ağzı streç filimle kapatılarak 24 saat dinlendirilir.
24 saattin sonunda sabuna berraklık testi yapılır bu test sabunun içinde serbest gezen kostiğin olup olmadığını kontrol etmek içindir .
24 saat beklettiğimiz sabunumuzdan 1 gr alıp 9 gr distile su ile karıştırıyoruz , karıştırdığımız esnada renk vermiyor , sütsü bir görüntü oluşturmuyorsa sabunlaşma tamamlanmış demektir , eğer oluşturuyorsa karışımı bir 24 saat daha bekletip aynı testi uygulamalıyız bu seferde berrak değilse üretim sırasında bir problem yaşanmış demektir ve aşamalar yeniden değerlendirilmelidir.
Faz D – Sulandırma
24 saat sonra berraklık testinden geçen sabun, kendi ağrılının iki katı kadar kaynatılmış distile su ile sulandırılır ( Örn ; 200 gr sabun karışımına 400 gr kaynamış distile su ) Son aşamada
toplam aşamada %5’i kadar gliserin eklenir.(Toplam 600 gr sabunun %5 ‘i kadar 30 gr gliserin eklenir ) ve karıştırmadan 24 saat bekletilir , 24 saatin sonunda su ile sabun birbirine karışır ve kullanıma hazırdır . ( İsteğe bağlı olarak yaptığınız sabunun toplam ağırlığının % 1 - %2 sini geçmeyecek şekilde sevdiğiniz bir uçucu yağ ekleyebilirsiniz , bence lavanta çok yakışıyor :) )
Not : Siz benim gibi potasyum hidroksite kostik demeyin; çünkü kostik sodyum hidroksittir ve katı sabun yapımında kullanılır. Ben ağız alışkanlığından böyle bir hata yapmışım, mazur görün 🙂”
⚠️ ÖNEMLİ UYARI: SABUN YAPIMI HAKKINDA GÜVENLİK UYARISI
Sabun yapımı, kimyasal maddelerle çalışmayı gerektiren, ciddiyet ve teknik bilgi isteyen bir faaliyettir.
- Sabun yapımında kullanılan maddeler cilt, göz ve solunum yolları için tehlikeli olabilir.
- Üretim süresince koruyucu gözlük ve eldiven kullanılması zorunludur.
- Uygun güvenlik önlemleri alınmadan yapılan üretimler yanık, tahriş ve alerjik reaksiyonlara neden olabilir.
- Ticari amaçlı sabun üretimleri, yürürlükteki mevzuat ve sağlık standartlarına tabidir.